[ਬਚਪਨ ਬੇਫਿਕਰੀ]

ਉਹ ਸਮਾਂ ਹੀ ਹੋਰ ਸੀ—ਨਾ ਮੋਬਾਈਲ ਸਨ, ਨਾ ਟੀਵੀ ’ਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਰੰਗੀਨੀ। ਸਿਰਫ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ, ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਦੌੜਦੇ ਬੱਚੇ, ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼—“ਆ ਜਾ ਮੁੰਡਿਆ, ਹੋ ਜਾ ਘਰ!” ਸਵੇਰ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਉਠਦੀ ਸੀ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁੱਤੀ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਸੀ—ਰੱਸਾ ਕੂਦਣਾ, ਗਿੱਤੀਆਂ ਖੇਡਣੀਆਂ, ਕੋਈ ਬੁੱਲੀ ਮਾਰ ਨਾ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਜੰਗ ਹੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਖੇਡ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਕੋਈ ਇਨਾਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਖੁਸ਼ੀ ਬੇਅੰਤ ਸੀ। ਹਵਾਵਾਂ ’ਚ ਇੱਕ ਸੁਗੰਧ ਹੁੰਦੀ ਸੀ—ਗੁੜ ਦੀ ਚਾਹ, ਨਵੀਂ ਖਰੀਦਿਆ ਪੈਂਸਲ ਬਾਕਸ, ਤੇ ਮੱਟੀ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਠੰਢਕ। ਸਮਾਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਲੰਘਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਘੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਜਲਦੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਦਿਨ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਫ਼ੋਨਾਂ ਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਵਿਚ ਗੁੰਮ ਹੋਈਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਰਗੇ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਬਚਪਨ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ—ਇੱਕ ਅਹਿਸਾਸ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ’ਚ ਅਜੇ ਵੀ ਕਿਤੇ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਲੰਘੇ ਹੋਏ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਦੇ ਹਾਂ,ਹਵਾ ਨਾਲ ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਆ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਵੀ ਕਿੰਨਾ ਸੁਹਣਾ ਸਮਾਂ ਸੀ—ਨਾ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦਾ ਫਿਕਰ, ਨਾ ਕੱਲ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚ। ਦਿਨ ਲੰਮੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਲੰਮਾਈ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ—ਘੜੀ ਦੀ ਸੂਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਦੌੜ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ। ਹਰ ਕੋਈ ਕਿਤੇ ਨ ਕਿਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਥੇ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਸੁਕੂਨ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ’ਚ ਬਚਪਨ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਸੀ।